Schemat aplikacyjny GML EGiB — wersje, struktura i jak odczytać dane

Schemat aplikacyjny GML EGiB to formalny opis struktury danych ewidencji gruntów i budynków zapisywanych w formacie GML — określa, jakie obiekty (działki, budynki, lokale, punkty graniczne) mogą znaleźć się w pliku, jakie mają atrybuty i jak są ze sobą powiązane. Znajomość podstaw tego schematu pomaga zrozumieć, dlaczego pliki GML EGiB potrafią się od siebie różnić i na co zwrócić uwagę przy ich odczycie. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest schemat, jakie ma wersje i jak odczytać dane niezależnie od wariantu pliku.

Czym jest schemat aplikacyjny GML EGiB

Dane EGiB udostępniane są w formacie GML (Geography Markup Language), opartym na standardzie XML. Żeby różne systemy rozumiały te dane tak samo, ich strukturę definiuje schemat aplikacyjny — najpierw jako model pojęciowy (UML), a następnie jako techniczny plik XSD (XML Schema Definition), względem którego można sprawdzać poprawność pliku GML. Schemat aplikacyjny GML EGiB wynika z rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków i jest publikowany przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii (GUGiK) w repozytorium/Portalu Interoperacyjności.

Co opisuje schemat — struktura pliku GML EGiB

Schemat porządkuje to, co znajdziesz w pliku. W uproszczeniu obejmuje m.in.:

• obiekty przedmiotowe — działki ewidencyjne, budynki, lokale, kontury użytków i klasyfikacyjne, punkty graniczne,
• obiekty podmiotowe i prawne — podmioty, udziały, jednostki rejestrowe, powiązania z księgami wieczystymi,
• dane adresowe — adresy nieruchomości i adresy podmiotów,
• powiązania między obiektami — realizowane przez odwołania (xlink) z użyciem identyfikatora lokalnego obiektu.

Dzięki tej strukturze plik GML nie jest przypadkowym zbiorem współrzędnych, lecz uporządkowanym modelem terenu — pod warunkiem, że odczytasz go narzędziem, które ten model rozumie.

Wersje schematu GML EGiB — dlaczego to ważne

Schemat nie jest zamrożony — ewoluuje wraz z nowelizacjami przepisów. GUGiK publikował kolejne wersje (m.in. 1.6, 1.09), a aktualną wersją jest 1.10, opublikowana po nowelizacji rozporządzenia w sprawie EGiB, która weszła w życie z końcem grudnia 2024 r. Zmiany w tej wersji objęły m.in. obszary takie jak wspólnoty gruntowe, części wspólne nieruchomości czy adres do korespondencji. Sam GML jest przy tym zapisywany zgodnie ze standardem GML w wersji 3.2.1.

Praktyczny wniosek jest prosty: pliki wyeksportowane w różnym czasie lub z różnych systemów mogą być zgodne z różnymi wersjami schematu. To jedna z przyczyn, dla których dane bywają niejednolite — piszemy o tym szerzej w artykule o tym, dlaczego dane EGiB bywają w wielu plikach GML. Ponieważ GUGiK aktualizuje schematy, warto sprawdzać bieżący stan na stronach urzędu.

„Walidator GML EGiB” — co to właściwie znaczy

Hasło „walidator GML EGiB” dotyczy sprawdzenia, czy plik jest zgodny ze schematem XSD — czyli czy ma poprawną strukturę, wymagane elementy i właściwe typy danych. To odrębna czynność od zwykłego przeglądania danych. Warto pamiętać o rozróżnieniu: formalna walidacja względem XSD odpowiada na pytanie „czy plik jest zgodny ze schematem”, natomiast poprawne i kompletne wczytanie pliku w programie do EGiB jest praktycznym sygnałem, że dane dają się odczytać i wykorzystać w pracy. W codziennej praktyce najczęściej liczy się właśnie to drugie — żeby szybko zobaczyć dane i przygotować dokumenty.

Jak odczytać dane niezależnie od wersji schematu

Największą wygodą jest sytuacja, w której nie musisz w ogóle zastanawiać się nad wersją schematu. Dobra przeglądarka GML sama rozpoznaje wariant pliku i wczytuje dane. Tak działa RaportyGML: obsługuje wszystkie wersje schematu GML EGiB i automatycznie wykrywa, z jakim plikiem ma do czynienia — również dla danych pochodzących z różnych systemów (TurboEWID, TurboMAP, EWMAPA firmy Geobid). Co więcej, program rozpoznaje także robocze pliki GML eksportowane z takich programów jak EwOpis, EWMAPA i TurboMAP, więc nie musisz ich wcześniej konwertować ani przygotowywać. Ty widzisz od razu działki, budynki i punkty na mapie oraz w tabelach, zamiast analizować strukturę XML. Jak wygląda samo wczytanie, pokazujemy w poradniku jak odczytać plik GML, a co dalej można z danych wygenerować — w artykule o podglądzie danych EGiB i raportach z pliku GML.

Najczęstsze pytania o schemat GML EGiB

Gdzie znajdę schemat aplikacyjny GML EGiB? Schematy (w formacie XSD) publikuje GUGiK — na stronach urzędu oraz w Portalu/Repozytorium Interoperacyjności. Warto korzystać z aktualnej wersji.

Jaka jest aktualna wersja schematu GML EGiB? Najnowsza to wersja 1.10, opublikowana po nowelizacji rozporządzenia w sprawie EGiB obowiązującej od końca grudnia 2024 r. Ponieważ schemat bywa aktualizowany, stan warto potwierdzić u źródła.

Czy muszę znać wersję schematu, żeby otworzyć plik? Nie — jeśli używasz programu, który rozpoznaje warianty automatycznie (jak RaportyGML), wczytasz dane bez sprawdzania wersji.

Czym zwalidować plik GML EGiB? Walidacja to porównanie pliku z odpowiednim plikiem XSD schematu; służą do niej narzędzia walidujące XML względem XSD. To odrębna czynność od przeglądania danych.

Podsumowanie

Schemat aplikacyjny GML EGiB to fundament, na którym opiera się wymiana danych ewidencyjnych: definiuje strukturę pliku i jego obiekty, wynika z rozporządzenia w sprawie EGiB i występuje w kolejnych wersjach (aktualnie 1.10). W codziennej pracy najważniejsze jest jednak to, by dane dało się szybko i pewnie odczytać niezależnie od wersji — a to zapewnia narzędzie rozpoznające warianty automatycznie. Tak podchodzi do tego RaportyGML.

Chcesz sprawdzić odczyt swoich plików GML EGiB — niezależnie od wersji schematu? Pobierz i przetestuj aplikację RaportyGML.