Dostęp do rejestru cen nieruchomości (RCN) przestał być płatny. Zmiana, na którą czekała branża, otwiera dane o cenach transakcyjnych szerzej niż dotąd — a to oznacza więcej pracy z plikami RCN. W tym artykule wyjaśniamy, co dokładnie się zmieniło i jak otworzyć oraz przeanalizować dane z RCN w praktyce.
Co się zmieniło — RCN bez opłat
Ustawa z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2025 r. poz. 1542) zniosła odpłatność za udostępnianie zbiorów danych z RCN. Przepisy weszły w życie 13 lutego 2026 r. Wcześniej, żeby uzyskać dane z rejestru, trzeba było złożyć wniosek w starostwie i wnieść opłatę; teraz opłata znika.
Warto jednak znać istotny szczegół: nowelizacja nie zmienia samych procedur udostępniania. Dane z RCN nadal pozyskuje się co do zasady na wniosek we właściwym powiecie — różnica polega na zniesieniu opłaty, a nie na automatycznym, pełnym dostępie online do wszystkiego. Zakres i sposób udostępniania mogą się też różnić między powiatami.
Co zawiera RCN
Rejestr cen nieruchomości to zbiory prowadzone przez poszczególne powiaty, zasilane danymi z aktów notarialnych. Znajdziesz w nim informacje o transakcjach — m.in. opis i adres nieruchomości, jej parametry oraz cenę — bez danych osobowych stron umowy. To podstawowe źródło dla rzeczoznawców majątkowych i analiz rynku. Więcej o strukturze piszemy w artykule o tym, czym jest RCN i co zawiera plik GML.
Jak pozyskać dane RCN
Dane RCN uzyskasz we właściwym starostwie powiatowym (lub przez odpowiedni portal powiatu, jeśli udostępnia taką możliwość), składając wniosek o udostępnienie materiałów zasobu. Po zmianie przepisów udostępnienie następuje bez opłaty. Dane najczęściej otrzymasz w formacie GML — i tu zaczyna się właściwa praca: taki plik trzeba otworzyć i przeanalizować.
Jak otworzyć i przeanalizować dane RCN z pliku GML
Pliku RCN w formacie GML nie przejrzysz sensownie w notatniku — potrzebujesz programu, który rozpozna dane i pokaże transakcje w czytelnej formie. RaportyGML wczytuje pliki RCN GML, prezentuje transakcje w tabeli, pozwala je filtrować i wygenerować gotowe dokumenty:
- Wydruk transakcji RCN — wybranych pozycji z rejestru,
- Zestawienie transakcji — zbiorcze podsumowanie.
Dane wyeksportujesz też do CSV i XLSX, co ułatwia dalszą analizę w arkuszu. Jak wygląda praca z rejestrem, pokazujemy w artykule o przeglądarce RCN, a pełny wykaz dokumentów znajdziesz na stronie Raporty.
Co to oznacza dla rzeczoznawców i analityków
Zniesienie opłat obniża koszt dostępu do danych transakcyjnych, co sprzyja szerszym analizom porównawczym rynku. Im więcej danych, tym większa wartość narzędzia, które szybko je otworzy, uporządkuje i pozwoli przygotować zestawienie — zamiast ręcznego przeglądania surowego pliku.
Najczęstsze pytania
Czy dostęp do RCN jest teraz całkowicie darmowy? Zniesiono opłatę za udostępnianie danych z RCN (od 13 lutego 2026 r.), ale dane nadal udostępniane są co do zasady na wniosek we właściwym powiecie; szczegóły procedury mogą się różnić lokalnie.
W jakim formacie dostanę dane RCN? Najczęściej w formacie GML — do jego otwarcia i analizy potrzebny jest program obsługujący dane RCN.
Jak zrobić zestawienie transakcji z RCN? Po wczytaniu pliku RCN GML w RaportyGML wygenerujesz „Wydruk transakcji RCN” lub „Zestawienie transakcji”, a dane wyeksportujesz do CSV/XLSX.
Podsumowanie
Uwolnienie RCN od opłat (nowelizacja z 26 września 2025 r., obowiązująca od 13 lutego 2026 r.) ułatwia dostęp do danych o cenach transakcyjnych. Dane wciąż pozyskuje się na wniosek, najczęściej w formacie GML — a żeby z nich realnie skorzystać, trzeba je otworzyć i przeanalizować. RaportyGML robi to lokalnie: wczytuje RCN, pokazuje transakcje i generuje zestawienia. Zobacz RaportyGML.
Powyższy tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej — szczegóły dotyczące udostępniania danych ustal we właściwym starostwie.
Masz plik RCN do otwarcia? Pobierz RaportyGML i przetestuj pełną wersję przez 7 dni — bez konta i bez karty.
